Οι γυναίκες του Ιράν

Κυριακή 8 Μαρτίου σήμερα Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Θα μπορούσαμε πολλά να πούμε για το θέμα, όμως εγώ θα σας συστήσω απλώς να δείτε ένα ντοκιμαντέρ δύο επεισοδίων τού BBC, το οποίο παίχτηκε στον ΣΚΑΪ και υπάρχει, υποτιτλισμένο στα ελληνικά, στον ιστότοπο του καναλιού. Ο τίτλος του είναι «Ιράν: Οργή ενάντια στο καθεστώς».

Σε αυτό μιλούν διάφοροι άνθρωποι που έχουν φύγει -ή διαφύγει- από το Ιράν και είχαν στο παρελθόν συλληφθεί, φυλακιστεί, στοχοποιηθεί ή και πυροβοληθεί και ακρωτηριαστεί για συμμετοχή σε διαδηλώσεις. Είναι όλο συγκλονιστικό, αλλά ας μείνουμε στο θέμα των γυναικών.

Μια από αυτές που μιλούν έχει χάσει το μάτι της. Μια άλλη το χέρι της. Από πυροβολισμούς των Φρουρών της Επανάστασης σχεδόν εξ επαφής. Μια τρίτη πάλευε χρόνια για να πάρει διαζύγιο από τον σύζυγό της, ο οποίος την έδερνε ακόμη και όταν ήταν έγκυος, και στο τέλος το καθεστώς αποφάσισε να της πάρει το παιδί επειδή διαμαρτυρήθηκε για τις μαντίλες. Η ίδια πήρε το παιδί και έφυγαν παράνομα από τη χώρα μέσω χερσαίων συνόρων.

Όλες περιγράφουν το ίδιο πράγμα: πώς το καθεστώς θέλει να ελέγχει απόλυτα τις γυναίκες και τις έχει μετατρέψει σε αντικείμενα χωρίς πραγματικά δικαιώματα. «Ελέγχοντας τις γυναίκες, ελέγχεις όλη την κοινωνία», λέει μια. «Διότι και οι άντρες είναι αναγκασμένοι να ελέγχουν τις γυναίκες τους για να μην τιμωρηθούν οι ίδιοι».

Δεν περιμένουμε αυτές τις γυναίκες να μας το πουν, το ξέρουμε. Είναι διαφορετικό όμως να σε κοιτάει μια νέα και όμορφη γυναίκα, με το ένα μάτι που της άφησαν, και να σου τα λέει.

Κι όμως, υπάρχουν άνθρωποι ανάμεσά μας που υποστηρίζουν αυτό το καθεστώς. Ανοιχτά και ανερυθρίαστα. Όχι τον λαό του Ιράν, το καθεστώς του. Που προσπαθούν να στρογγυλέψουν τις γωνίες και να μας πουν ότι «δεν είναι έτσι ακριβώς τα πράγματα στο Ιράν, δεν ξέρετε εσείς, δεν καταλαβαίνετε».

Που επιμένουν ότι οι άνθρωποι που διαμαρτύρονται και συχνά χάνουν τη ζωή τους ή την ελευθερία τους για αυτό είναι όλοι «πράκτορες της Μοσάντ» ή «νοσταλγοί του Σάχη» ή δεν ξέρω τι άλλο.

Όλα αυτά επειδή το Ιράν «αντιστέκεται στην κακιά Δύση» και είναι ο τελευταίος πόλος αυτής της αντίστασης. Πρώτον, δεν είναι, υπάρχουν και άλλοι παράφρονες εκτός από τους μουλάδες, όπως ο Κιμ Γιονγκ Ουν. Δεύτερον, όσο κακή και αν είναι η όποια Δύση, στ’ αλήθεια θέλεις να την αντικαταστήσεις με αυτό;

Είναι μια έκφραση που δεν μου αρέσει να χρησιμοποιώ, αλλά ας πάνε εκεί· θα είχε πολύ ενδιαφέρον να βλέπαμε πώς θα άντεχαν οι υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας να ζήσουν μερικά χρόνια σε αυτήν. Ιδιαίτερα οι γυναίκες. Είναι δυνατόν από τη μια να υποστηρίζεις τα κοινωνικά και έμφυλα δικαιώματα και να φωνάζεις για τις γυναικοκτονίες και από την άλλη να στηρίζεις την κυβέρνηση του Ιράν;

Μα χαλάρωσαν οι κανονισμοί για τις μαντίλες, απαντούν ορισμένοι, λες και αυτό λύνει τα ζητήματα. Η υποχρεωτικότητα της μαντίλας είναι το λιγότερο που αντιμετωπίζει η γυναίκα σε τέτοιες κοινωνίες. Η άνιση αντιμετώπισή της είναι οριζόντια: από το σπίτι έως τον νόμο.

Το 2019, πριν από μόλις επτά χρόνια δηλαδή, η Σαχάρ Χονταγιαρί, μια 29χρονη Ιρανή φίλαθλος, αυτοπυρπολήθηκε έξω από δικαστήριο στην Τεχεράνη. Της είχαν επιβληθεί έξι μήνες φυλάκισης επειδή επιχείρησε να μπει στο γήπεδο, κάτι που απαγορευόταν για τις γυναίκες. Λίγο αργότερα επιτράπηκε η περιορισμένη και επιλεκτική πρόσβασή τους στα γήπεδα. Ντροπή σε όποιον -και κυρίως σε όποια- υποστηρίζει ότι όσα εμείς θεωρούμε αυτονόητα άλλες πρέπει να τα κερδίζουν με το αίμα τους.

Μαρία Δεδούση, political.gr